Quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực giáo dục đang đặt ra nhiều yêu cầu về việc đổi mới phương thức quản trị và vận hành. Nhằm góp phần giải quyết các bài toán thực tiễn từ góc độ công nghệ, TS. Nguyễn Công Dự - Trưởng khoa Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Đông Đô cùng cộng sự đã có công bố khoa học về đề tài "Ứng dụng công nghệ Blockchain trong đối soát tài chính giáo dục phổ thông". Công trình nghiên cứu này không chỉ đóng góp thêm những góc nhìn học thuật mà còn cho thấy tiềm năng ứng dụng công nghệ hiện đại vào thực tiễn quản lý xã hội.

Nhận diện "điểm nghẽn" trong kiến trúc dữ liệu tài chính học đường

Trong bối cảnh hệ thống giáo dục K-12 đang từng bước thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, cấu trúc vận hành hiện tại đang bộc lộ một số giới hạn về mặt hạ tầng. Đặc điểm nổi bật là sự phân mảnh dữ liệu giữa các tổ chức tài chính, ngân hàng và hệ thống phần mềm quản lý của nhà trường, từ đó hình thành nên những "ốc đảo dữ liệu" (data silos) thiếu sự đồng bộ.

Mô hình Hệ thống tài chính học đường

Theo nhóm nghiên cứu, thực trạng này dẫn đến việc quy trình đối soát giao dịch phần lớn vẫn phải tiến hành theo chu kỳ (cuối ngày hoặc cuối tháng), mang tính chất thủ công hoặc bán tự động. Điều này thường gây ra độ trễ thông tin, làm tăng chi phí vận hành nội bộ và có khả năng phát sinh sai sót trong quá trình xử lý. Bên cạnh đó, việc lưu trữ thông tin tập trung nhưng thiếu cơ chế giám sát bất biến cũng đặt ra những thách thức nhất định về rủi ro toàn vẹn dữ liệu, cũng như yêu cầu tuân thủ Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân định danh học sinh.

Mô hình "Kế toán tam phân" và kiến trúc hệ thống lai ghép

Nhằm tìm kiếm một giải pháp tối ưu hóa, nhóm tác giả đã vận dụng lý thuyết "Kế toán tam phân" (Triple-Entry Accounting) kết hợp với công nghệ chuỗi khối (Blockchain). Báo cáo khoa học đề xuất một kiến trúc hệ thống lai ghép (hybrid), sử dụng nền tảng Blockchain Cardano với mô hình eUTXO làm lớp "mỏ neo tin cậy".

Kiến trúc hệ thống SSC 2.0

Hệ thống được thiết kế để sử dụng cơ chế Oracle làm cầu nối, ghi nhận các siêu dữ liệu (metadata) của giao dịch lên chuỗi khối nhằm thiết lập một "Nguồn sự thật duy nhất" (Single Source of Truth - SSoT). Điểm đáng chú ý trong phương pháp nghiên cứu là nỗ lực dung hòa giữa tính minh bạch của sổ cái phân tán và các quy định pháp lý hiện hành. Theo đó, thông tin định danh cá nhân (PII) được thiết kế để lưu trữ trên lớp Off-chain và xác thực qua hệ thống VNeID, trong khi lớp On-chain chỉ lưu vết các giá trị băm có muối (Salted Hash) và định danh phi tập trung (DID). Kiến trúc này được kỳ vọng có thể giúp xác thực tính toàn vẹn của giao dịch mà không làm lộ lọt thông tin nhạy cảm trên mạng lưới công cộng.

Tiềm năng ứng dụng cải thiện hiệu năng quản trị

Việc mô phỏng và đưa mô hình lý thuyết vào môi trường thử nghiệm giới hạn bước đầu đã cho thấy những tín hiệu tích cực. Dữ liệu từ nghiên cứu chỉ ra tiềm năng hỗ trợ chuyển đổi chu kỳ đối soát từ mức T+3 hiện tại về tiệm cận thời gian thực T+0. Đồng thời, cơ chế tự động hóa qua hợp đồng thông minh (Smart Contracts) hứa hẹn giúp giảm thiểu tỷ lệ lỗi trong đối soát từ mức 1-2% xuống mức thấp hơn đáng kể, ghi nhận tỷ lệ 0% trong phạm vi thử nghiệm hẹp.

Những kết quả lý thuyết và thực nghiệm ban đầu cho thấy, giải pháp này mang tiềm năng không chỉ tối ưu hóa chi phí nhân lực kế toán mà còn góp phần kiến tạo nền tảng hạ tầng số minh bạch cho hệ sinh thái giáo dục.

Chiến lược đẩy mạnh Nghiên cứu Khoa học tại Trường Đại học Đông Đô

Việc TS. Nguyễn Công Dự trực tiếp tham gia và công bố các nghiên cứu mang tính hệ thống, ứng dụng các công nghệ lõi như Blockchain vào bài toán quản lý xã hội, là một minh chứng phù hợp với định hướng phát triển học thuật của Trường Đại học Đông Đô.

Trong tầm nhìn chiến lược của mình, Nhà trường luôn chú trọng việc nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ giảng viên thông qua việc đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học (NCKH). Sự tham gia sâu sát của các giảng viên, đặc biệt là lãnh đạo các Khoa chuyên môn vào các dự án nghiên cứu có tính thực tiễn cao, cho thấy khả năng nắm bắt xu hướng công nghệ toàn cầu và năng lực giải quyết các vấn đề phức tạp của xã hội.

Đây cũng là nền tảng vững chắc để Trường Đại học Đông Đô kiến tạo một môi trường giáo dục tiên tiến. Thông qua các công trình nghiên cứu của giảng viên, sinh viên sẽ có cơ hội tiếp cận với những luồng tri thức cập nhật, các mô hình công nghệ hiện đại và những bài toán thực tiễn của thị trường. Qua đó, khẳng định cam kết của Nhà trường trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, có tư duy nghiên cứu và năng lực ứng dụng, đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của kỷ nguyên kinh tế số.