Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang phát triển mạnh mẽ và ngày càng được ứng dụng sâu rộng trong đời sống, nhóm sinh viên Khoa Công nghệ thông tin – Trường Đại học Đông Đô đã lựa chọn hướng nghiên cứu thiết bị hỗ trợ người khuyết tật ứng dụng AI. Đây là đề tài có ý nghĩa cả về mặt học thuật, ứng dụng thực tiễn và giá trị nhân văn, thể hiện tinh thần học thật, làm thật, tạo ra sản phẩm thật của sinh viên Nhà trường.

Xuất phát từ thực tế xã hội, người khuyết tật hiện chiếm hơn 6% dân số Việt Nam. Trong cuộc sống hằng ngày, những thao tác tưởng như rất đơn giản như cầm một vật, nâng một món đồ, lấy cốc nước, cầm sách vở hay di chuyển vật dụng cá nhân lại có thể trở thành rào cản lớn đối với nhiều người khuyết tật vận động. Bên cạnh đó, nhiều thiết bị hỗ trợ hiện nay vẫn còn hạn chế về khả năng đồng bộ với cơ thể, cử chỉ và nhu cầu sử dụng thực tế của người dùng; đồng thời giá thành sản phẩm còn cao, khó tiếp cận với số đông.

Từ những vấn đề đó, nhóm sinh viên Khoa Công nghệ thông tin đã nghiên cứu và phát triển mô hình thiết bị “Nhận dạng người khuyết tật ứng dụng AI”. Sản phẩm kết hợp giữa phần mềm nhận diện qua camera và cánh tay hỗ trợ sử dụng motor, hướng tới mục tiêu hỗ trợ người khuyết tật thực hiện một số thao tác cơ bản trong sinh hoạt.

Theo chia sẻ của nhóm nghiên cứu, hệ thống hoạt động dựa trên ba bước chính. Đầu tiên, camera ghi nhận hình ảnh người dùng. Tiếp theo, phần mềm AI xử lý hình ảnh và đưa ra kết quả nhận dạng. Khi hệ thống xác định được đối tượng cần hỗ trợ, thiết bị sẽ kích hoạt cơ chế mở khóa và cánh tay hỗ trợ chuyển sang trạng thái hoạt động.

Ở giai đoạn thử nghiệm bước đầu, nhóm sinh viên đã sử dụng ngôn ngữ lập trình Python, phần mềm PyCharm để xây dựng mô hình nhận diện. Các công nghệ như nhận diện con người, phát hiện chuyển động, xử lý ngôn ngữ và thị giác máy tính được nhóm nghiên cứu định hướng tích hợp nhằm tăng khả năng nhận diện chính xác hơn trong các bối cảnh khác nhau. Về phần cứng, nhóm tiến hành thử nghiệm với hệ thống điều khiển motor, mạch kết nối và các linh kiện điện tử, từng bước hiệu chỉnh chuyển động thuận chiều, ngược chiều để cánh tay robot có thể vận hành ổn định.

Điểm đáng chú ý của sản phẩm là khả năng kết nối giữa phần mềm trí tuệ nhân tạo và thiết bị cơ khí điều khiển bằng motor. Đây là nền tảng quan trọng để nhóm tiếp tục phát triển các phiên bản hoàn thiện hơn, có thể hỗ trợ thao tác cầm, giữ hoặc nâng vật thể nhẹ. Trong quá trình demo, hệ thống bước đầu cho thấy khả năng phân biệt người bình thường và người khuyết tật thông qua camera, từ đó đưa ra phản hồi phù hợp.

Không chỉ dừng lại ở một sản phẩm kỹ thuật, đề tài còn cho thấy định hướng đào tạo gắn với thực tiễn của Khoa Công nghệ thông tin – Trường Đại học Đông Đô. Sinh viên không chỉ học lý thuyết trên giảng đường, mà còn được trực tiếp tham gia vào quá trình nghiên cứu, lập trình, lắp ráp phần cứng, kiểm thử hệ thống và giải quyết các bài toán thực tế. Qua đó, người học từng bước hình thành tư duy công nghệ, năng lực sáng tạo và khả năng ứng dụng kiến thức vào đời sống.

Trong tương lai, nhóm nghiên cứu định hướng tiếp tục thu nhỏ và tối ưu hóa phần cứng, nâng cấp thuật toán AI để tăng độ chính xác nhận diện, phát triển khả năng hiểu ngữ cảnh, cá nhân hóa thiết bị theo từng dạng khuyết tật và từng nhu cầu sử dụng cụ thể. Bên cạnh đó, nhóm cũng kỳ vọng có thể cải tiến thiết kế theo hướng nhỏ gọn, dễ dùng, chi phí thấp, phù hợp hơn với điều kiện sử dụng tại gia đình, trường học hoặc các không gian công cộng.

Sản phẩm “Nhận dạng người khuyết tật ứng dụng AI” là minh chứng cho tinh thần sáng tạo, trách nhiệm xã hội và khát vọng dùng công nghệ để phục vụ con người của sinh viên Trường Đại học Đông Đô. Từ một ý tưởng xuất phát từ nhu cầu thực tế, nhóm sinh viên đã từng bước biến kiến thức chuyên ngành thành mô hình ứng dụng cụ thể, góp phần lan tỏa thông điệp nhân văn: công nghệ chỉ thật sự có ý nghĩa khi được đặt trong mục tiêu hỗ trợ con người và phục vụ cộng đồng.

Với chiến lược đào tạo theo định hướng ứng dụng, Khoa Công nghệ thông tin Trường Đại học Đông Đô tiếp tục khẳng định vai trò là môi trường đào tạo năng động, thực tiễn, khuyến khích sinh viên nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và phát triển các giải pháp công nghệ có giá trị ứng dụng trong đời sống.