Công trình nghiên cứu “VN1K is a pangenome-informed multi-omics and phenomics resource for the Vietnamese population”, với sự tham gia của TS. Ngô Đức Thọ – Trưởng khoa Điều dưỡng, Trường Đại học Đông Đô, vừa được công bố trên Nature Communications. Nghiên cứu tạo dựng nguồn dữ liệu hệ gen, đa omics và đặc điểm sức khỏe quy mô lớn dành cho người Việt Nam, mở ra những triển vọng quan trọng đối với y học chính xác, y học dự phòng và chăm sóc sức khỏe cá thể hóa.

Dấu mốc quan trọng đối với y học chính xác tại Việt Nam

Trong bối cảnh y học chính xác đang trở thành một trong những xu hướng phát triển quan trọng của y học hiện đại, việc xây dựng cơ sở dữ liệu hệ gen đặc trưng cho từng quần thể có ý nghĩa đặc biệt đối với nghiên cứu, chẩn đoán, điều trị và dự phòng bệnh.

Ngày 22/7/2026, công trình “VN1K is a pangenome-informed multi-omics and phenomics resource for the Vietnamese population” chính thức được công bố trên Nature Communications – tạp chí khoa học quốc tế thuộc hệ thống Nature Portfolio. Đây là lần đầu tiên dữ liệu hơn 1.000 hệ gen người Việt được công bố, tạo nền tảng cho các nghiên cứu và ứng dụng về y tế dự phòng, y học chính xác và phân tích di truyền tại Việt Nam.

Dự án VN1K được triển khai trên 1.011 người Việt Nam không có quan hệ huyết thống, có nguồn gốc từ 53/63 tỉnh, thành phố theo địa giới hành chính tại thời điểm lấy mẫu. Thông qua các công nghệ giải trình tự hệ gen thế hệ mới và quy trình phân tích có độ nhạy cao, nhóm nghiên cứu đã xác định khoảng 42 triệu biến thể di truyền, trong đó gần 8,5 triệu biến thể có khả năng đặc trưng cho người Việt Nam hoặc các quần thể châu Á còn ít được nghiên cứu.

Một trong những kết quả nổi bật của công trình là việc xây dựng Vietnamese Pangenome Reference – VPR, hệ tham chiếu pangenome dành cho người Việt Nam. Hệ tham chiếu này kết hợp dữ liệu giải trình tự đoạn đọc ngắn, đoạn đọc dài và các phương pháp học sâu, giúp hạn chế sai lệch khi sử dụng hệ gen tham chiếu chủ yếu được xây dựng từ các quần thể châu Âu, đồng thời nâng cao khả năng phát hiện những biến thể di truyền đặc trưng của người Việt.

Bên cạnh dữ liệu hệ gen, VN1K còn tích hợp các thông tin về biểu sinh, phiên mã, miễn dịch di truyền, dược di truyền và nhiều chỉ số sức khỏe. Nghiên cứu đã xác định các vùng di truyền có liên quan đến nồng độ triglyceride, LDL-C, glucose máu, HbA1c và hai enzyme gan ALT, AST; qua đó cho thấy tiềm năng ứng dụng của bộ dữ liệu trong nghiên cứu các bệnh chuyển hóa, bệnh gan và khả năng đáp ứng thuốc của người Việt Nam.

Dấu ấn của Trưởng khoa Điều dưỡng Trường Đại học Đông Đô

TS. Ngô Đức Thọ – Trưởng khoa Điều dưỡng Trường Đại học Đông Đô là một trong các đồng tác giả của công trình nghiên cứu. 

Trong khuôn khổ dự án VN1K, TS. Ngô Đức Thọ tham gia xuyên suốt các hợp phần triển khai nghiên cứu, bao gồm xây dựng và chuẩn hóa bộ công cụ thu thập dữ liệu, quy trình tiếp nhận mẫu sinh học; sàng lọc và tuyển chọn đối tượng nghiên cứu theo các tiêu chí lựa chọn, loại trừ đã được phê duyệt trong đề cương. Ông đồng thời tham gia tổ chức, điều phối hoạt động thu nhận mẫu máu tại các điểm nghiên cứu thuộc ba miền Bắc, Trung và Nam; giám sát việc tuân thủ quy trình chuyên môn, kiểm soát chất lượng mẫu bệnh phẩm trong toàn bộ giai đoạn tiền phân tích nhằm bảo đảm tính toàn vẹn, độ ổn định và khả năng truy xuất của mẫu. Ở giai đoạn hoàn thiện kết quả nghiên cứu, ông tiếp tục tham gia rà soát, hiệu chỉnh và hoàn thiện bản thảo khoa học trên cơ sở các ý kiến phản biện quốc tế trước khi công trình được chính thức công bố. 

TS. Ngô Đức Thọ tham gia nghiên cứu Khoa học tại Hội thảo Y học xanh

Khẳng định vai trò của điều dưỡng trong nghiên cứu liên ngành

Sự tham gia của TS. Ngô Đức Thọ trong dự án VN1K cho thấy phạm vi hoạt động chuyên môn của điều dưỡng ngày càng được mở rộng. Điều dưỡng hiện đại không chỉ thực hiện nhiệm vụ chăm sóc người bệnh mà còn có thể tham gia sâu vào các nghiên cứu liên ngành, đặc biệt là nghiên cứu lâm sàng, dịch tễ học, y sinh học và sức khỏe cộng đồng.

Theo TS. Ngô Đức Thọ, quá trình tham gia VN1K là một trải nghiệm chuyên môn có giá trị, đồng thời khẳng định năng lực của đội ngũ điều dưỡng Việt Nam trong việc đồng hành cùng các nhà khoa học ở những dự án quy mô lớn. Những đóng góp của điều dưỡng không chỉ hỗ trợ hoạt động chuyên môn mà còn góp phần trực tiếp tạo dựng bằng chứng khoa học phục vụ chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

TS. Ngô Đức Thọ phát biểu nghiên cứu Khoa học tại Hội thảo Y học xanh

Lan tỏa tinh thần nghiên cứu và hội nhập quốc tế trong đào tạo

Trên cương vị Trưởng khoa Điều dưỡng, Trường Đại học Đông Đô, TS. Ngô Đức Thọ định hướng chuyển hóa những kinh nghiệm tích lũy từ các dự án nghiên cứu quốc tế vào hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển môi trường học thuật của Khoa.

Khoa Điều dưỡng hướng tới đào tạo những cử nhân không chỉ vững kiến thức chuyên môn, thành thạo kỹ năng chăm sóc lâm sàng mà còn có tư duy nghiên cứu, năng lực khai thác bằng chứng khoa học và khả năng làm việc trong các nhóm chuyên môn liên ngành.

Thông qua việc tăng cường đào tạo phương pháp nghiên cứu khoa học, thực hành dựa trên bằng chứng và kỹ năng quản lý dữ liệu, sinh viên sẽ từng bước được tiếp cận với những yêu cầu mới của ngành điều dưỡng hiện đại; đồng thời có cơ hội tham gia các đề tài, dự án nghiên cứu trong nước và quốc tế.

Việc Trưởng khoa Điều dưỡng tham gia một công trình được công bố trên Nature Communications không chỉ là dấu ấn chuyên môn của cá nhân TS. Ngô Đức Thọ mà còn góp phần khẳng định định hướng phát triển đội ngũ giảng viên có năng lực nghiên cứu, thực hành và hội nhập quốc tế của Trường Đại học Đông Đô.

Đây cũng là nguồn cảm hứng để giảng viên, sinh viên Nhà trường tiếp tục nuôi dưỡng tinh thần học thuật, chủ động nghiên cứu và tích cực đóng góp những giá trị thiết thực cho sự phát triển của khoa học, giáo dục và nền y tế Việt Nam.